მთავარ შინაარსზე გადასვლა

თელავი

კახეთი · ღვინო

როგორ მივიდეთ
თბილისიდან დაახლოებით 95 კმ (დაახლოებით 2 სთ) გომბორის უღელტეხილზე, ასფალტიანი მთის გზით, ან დაახლოებით 150 კმ (2,5–3 სთ) საგარეჯოსა და გურჯაანის გავლით
საუკეთესო დრო
აპრილი–ოქტომბერი
რეკომენდებული ხანგრძლივობა
1–2 დღე

თელავი — მიმოხილვა

თელავი საქართველოს ღვინის მხარის, კახეთის, მთავარი ქალაქია გომბორის ქედის კალთებზე, ალაზნის ველის თავზე, თბილისიდან დაახლოებით 95 კმ-ში (2 სთ). ის ღვინის მხარის მოსახერხებელი ბაზაა: წინანდლის მამული, ალავერდის ტაძარი, იყალთოს აკადემია და სამეფო ქალაქი გრემი — ყველა 30 წუთის სავალზეა. ქალაქში ერეკლე II-ის ციხე-დარბაზს, უზარმაზარ ჭადარსა და ხმაურიან დილის ბაზარს ნახავთ, შუადღიდან კი საოჯახო მარნებსა და ღვინის ქარხნებს ესტუმრებით.
ყველა ტურის ნახვა (6)

აუცილებლად სანახავი ღირსშესანიშნაობები

  • ბატონის ციხე

    XVII–XVIII საუკუნეების სამეფო ციხე-დარბაზი ერეკლე II-ის სასახლე-მუზეუმით, მისი ტახტითა და პატარა სამხატვრო გალერეით.

  • ერეკლე II-ის ძეგლი

    მეფის საცხენოსნო ქანდაკება ციხის წინ.

  • უზარმაზარი ჭადარი

    ზემო ქალაქში მდგარი უზარმაზარი აღმოსავლური ჭადარი, რომელიც, ამბობენ, დაახლოებით 900 წლისაა.

  • თელავის ბაზარი

    ცენტრთან ახლოს მდებარე ხმაურიანი ბაზარი; ჩურჩხელის, სუნელების, ყველისა და სეზონური ხილისთვის საუკეთესოა დილით.

ახლომახლო

  • წინანდალი

    ჭავჭავაძეების მამული, მუზეუმი და 1830-იანი წლების მარანი, დაახლოებით 10 კმ (15 წთ).

  • იყალთოს მონასტერი

    VI საუკუნის მონასტერი შუა საუკუნეების აკადემიის ნანგრევებით, დაახლოებით 10 კმ (15 წთ).

  • ალავერდის ტაძარი

    XI საუკუნის ტაძარი ალაზნის ველზე, დაახლოებით 20 კმ (25 წთ).

  • გრემი

    XVI საუკუნის სამეფო ციტადელი და მთავარანგელოზთა ეკლესია, დაახლოებით 20 კმ (25 წთ).

  • სიღნაღი

    გალავნიანი ქალაქი ველის თავზე, დაახლოებით 60–70 კმ (1–1 სთ 15 წთ).

მდებარეობა41.9197° N, 45.4702° Eრუკაზე ნახვა

სასარგებლო ინფორმაცია

როგორ მივიდეთ

თბილისიდან დაახლოებით 95 კმ (დაახლოებით 2 სთ) გომბორის უღელტეხილზე, ასფალტიანი მთის გზით, ან დაახლოებით 150 კმ (2,5–3 სთ) საგარეჯოსა და გურჯაანის გავლით.

საუკეთესო დრო

აპრილი–ოქტომბერი

საუკეთესო დრო

სექტემბერი და ოქტომბერი რთველის დროა, სოფლებში ყურძნის კრეფითა და მაჭრით; მაისი და ივნისი მწვანე და ზომიერია, ივლისსა და აგვისტოში კი ველზე ცხელა.

რეკომენდებული ხანგრძლივობა

1–2 დღე

როგორ მოვხვდეთ

თბილისიდან პირდაპირი გზა გომბორის უღელტეხილზე გადადის (დაახლოებით 95 კმ, 2 სთ); თოვლში უფრო გრძელ, დაბალ გზას ვირჩევთ საგარეჯოსა და გურჯაანის გავლით.

დრო

ბაზარს 11:00-მდე ესტუმრეთ, როცა ყველაზე ცოცხალია და პროდუქტიც ყველაზე ახალია.

საფასური

ბატონის ციხეში შესვლა მცირე საფასურით არის; მუზეუმების საათები განსხვავდება და გეგმას მათზე ვაწყობთ.

გაითვალისწინეთ

რთველის სეზონში ღვინის დეგუსტაციები და სასტუმრო სახლები წინასწარ დაჯავშნეთ, განსაკუთრებით შაბათ-კვირისთვის.

ისტორია და კულტურა

კულტურა

თელაველების წელიწადი ვენახის რიტმით მიდის. რთველი მიმდებარე სოფლებს დაახლოებით სექტემბრის შუა რიცხვებიდან ოქტომბრის შუა რიცხვებამდე ავსებს, ალავერდის ტაძრის დღესასწაული, ალავერდობა, კი 27–28 სექტემბრის მიდამოებში იმართება. ქალაქსა და მის შემოგარენში ბევრი ოჯახი დღემდე საკუთარ მარანში, ქვევრში აყენებს ღვინოს.

ისტორია

თელავი კახეთის სამეფოს მნიშვნელოვანი ქალაქი იყო, XVII საუკუნეში კი გრემის შემდეგ სამეფო რეზიდენცია გახდა. ბატონის ციხე 1660–1670-იან წლებში აიგო და XVIII საუკუნეში გააფართოვა ერეკლე II-მ, რომელიც თელავში 1720 წელს დაიბადა და 1798 წლამდე მეფობდა ჯერ კახეთში, შემდეგ კი გაერთიანებულ ქართლ-კახეთის სამეფოში. მისი სასახლე გალავნის შიგნით დღეს მუზეუმია. XIX საუკუნეში თელავი რუსეთის იმპერიის მაზრის ცენტრი და მხარის ღვინით ვაჭრობის ცენტრი გახდა.

ადგილობრივი სამზარეულო

კახური სამზარეულო ხორცისა და ღვინის მხარის კერძებია: ვაზის ნასხლავზე შემწვარი მწვადი, თონის შოთი, გაზაფხულზე ჩაქაფული (ტარხუნითა და მწვანე ტყემლით ჩაშუშული ბატკნის ხორცი), რთველის შემდეგ კი ჩურჩხელა და ტატარა (ყურძნის ტკბილისგან მოხარშული ფაფა). საფერავი, რქაწითელი და ქისი თელავის მიდამოების საოჯახო მარნებსა და ისეთ მამულებში დააგემოვნეთ, როგორიცაა წინანდალი.

განთავსება

საოჯახო სასტუმრო სახლები, ხშირად საკუთარი მარნით, ქალაქში რამდენიმე პატარა და საშუალო კლასის სასტუმრო, შემოგარენის სოფლებში კი ღვინის მამულების სასტუმროები, მაგალითად წინანდლის მამულის სასტუმრო და Schuchmann Wines Château კისისხევში.