მთავარ შინაარსზე გადასვლა

დარიალის ხეობა

მცხეთა-მთიანეთი · ბუნება

როგორ მივიდეთ
თბილისიდან დაახლოებით 162 კმ (3,5–4 სთ) ასფალტიანი საქართველოს სამხედრო გზით, სტეფანწმინდის გავლით
საუკეთესო დრო
მაისი–ოქტომბერი
რეკომენდებული ხანგრძლივობა
2–3 საათი

დარიალის ხეობა — მიმოხილვა

დარიალის ხეობა ვიწრო გასასვლელია, რომელიც თერგმა დიდ კავკასიონში გამოკვეთა სტეფანწმინდის ჩრდილოეთით, საქართველოს სამხედრო გზაზე, თბილისიდან დაახლოებით 160 კმ-ში. დაახლოებით 13 კმ-ზე მდინარე ციცაბო გრანიტის კედლებს შორის მიედინება, სანამ გზა რუსეთის საზღვარზე, ზემო ლარსის გამშვებ პუნქტამდე მივა — ამ გზას ადამიანები 2000 წელზე მეტია ამაგრებენ. ვიზიტორები ჩერდებიან სასაზღვრო პუნქტის გვერდით მდგარ დარიალის მონასტერთან, გვერდით ხეობაში გველეთის ჩანჩქერამდე ადიან და გზიდან ხეობის ვიწრობს ათვალიერებენ. სტეფანწმინდიდან ორი-სამი საათი გამოყავით.

აუცილებლად სანახავი ღირსშესანიშნაობები

  • დარიალის მონასტერი

    მიქაელ და გაბრიელ მთავარანგელოზთა ვარდისფერი ქვის კომპლექსი თერგის მარჯვენა ნაპირზე, ზემო ლარსის სასაზღვრო პუნქტიდან რამდენიმე ასეულ მეტრში; შესვლა უფასოა და ყოველდღე ღიაა.

  • გველეთის ჩანჩქერი

    სტეფანწმინდიდან 7 კმ-ით ჩრდილოეთით დაახლოებით 2 კმ-იანი ბილიკი ხეობის გვერდით ხეობაში ვიწრო კლდოვან ქვაბულში მდებარე ჩანჩქერამდე ადის, ცალ მხარეს 30–40 წუთი.

  • ვიწრობი

    გველეთის გადასახვევსა და მონასტერს შორის გრანიტის კედლები მდინარესა და გზას ეკვრის; ისინი კარგად მოჩანს მონასტრის ეზოდან და გველეთის ბილიკიდან.

  • დარიალის ციხე

    მარცხენა ნაპირზე, კლდეზე მდგარი შუა საუკუნეების ციხის ნანგრევები ქართული საბაჟო კონტროლის მიღმაა, ამიტომ მათი მონახულება მხოლოდ საზღვრის გადაკვეთისას შეიძლება.

ახლომახლო

  • გველეთის ჩანჩქერი

    ჩანჩქერისკენ ბილიკი სტეფანწმინდიდან 7 კმ-ით ჩრდილოეთით, მონასტრამდე დაახლოებით 5 კმ-ით ადრე იწყება.

  • ყაზბეგი

    სტეფანწმინდა, ხეობის მონახულების ბაზა, მონასტრიდან დაახლოებით 10 კმ-ით (15–20 წთ) სამხრეთითაა.

  • გერგეტის სამების ეკლესია

    XIV საუკუნის ეკლესია ქედზე, სტეფანწმინდის თავზე, მყინვარწვერის ძირას.

  • ჯუთა

    სოფელი ჭაუხის მწვერვალების ძირას, სტეფანწმინდიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით, მის ქვემოთ გზის ჩაკეტვამდე დაახლოებით 40–50 წუთში.

მდებარეობა

რუკაზე ნახვა

სასარგებლო ინფორმაცია

როგორ მივიდეთ
თბილისიდან დაახლოებით 162 კმ (3,5–4 სთ) ასფალტიანი საქართველოს სამხედრო გზით, სტეფანწმინდის გავლით; მონასტერი გზისპირასაა, გველეთის ბილიკი კი ორივე მიმართულებით დაახლოებით 4 კმ-ია, დაახლოებით 190 მ აღმართით კლდოვან ბილიკზე.
საუკეთესო დრო
გველეთის ბილიკი თოვლისგან მაისიდან ოქტომბრამდეა თავისუფალი, ჩანჩქერი კი თოვლის დნობის გამო მაისსა და ივნისში ყველაზე უხვწყლიანია. ხეობაზე გამავალი მაგისტრალი ზამთარშიც ღიაა, მაგრამ ყინული ჩანჩქერის ბილიკს კეტავს, თბილისიდან მომავალ გზაზე კი ჯვრის უღელტეხილი ძლიერი თოვის შემდეგ შეიძლება რამდენიმე საათით ან დღით დაიკეტოს.
რეკომენდებული ხანგრძლივობა

2–3 საათი

როგორ მოვხვდეთ
თბილისიდან ჯვრის უღელტეხილით სტეფანწმინდამდე დაახლოებით 152 კმ-ია (3–3,5 სთ), შემდეგ 7 კმ გველეთის გადასახვევამდე და დაახლოებით 10 კმ მონასტრამდე; ქუთაისიდან ან ბათუმიდან ერთდღიანი ტურის ნაცვლად სტეფანწმინდაში ღამის გათევა დაგეგმეთ.
საზღვარი
ხეობა ზემო ლარსთან მთავრდება — საქართველოსა და რუსეთს შორის მთავარ სახმელეთო გამშვებ პუნქტთან. მონასტრის მონახულება საზღვრის გადაკვეთის გარეშე შეგიძლიათ, ქართული საკონტროლო პუნქტის მიღმა კი მხოლოდ ქვეყნიდან გასვლისას, მოქმედი დოკუმენტებით გაგიშვებენ; საკონტროლო პუნქტსა და მესაზღვრეებს ნუ გადაუღებთ.
სატვირთოები

მაგისტრალის გასწვრივ საზღვრის გადაკვეთის მომლოდინე სატვირთოების გრძელი რიგები ხშირად დგას, ამიტომ მონასტერთან ნელ მოძრაობას ელოდეთ.

გზის ჩაკეტვა

ადრეული გაფრთხილების სისტემა ღვარცოფებს აკვირდება და მისი ამოქმედებისას ხეობაზე გამავალი გზა შეიძლება რამდენიმე საათით დაიკეტოს; გზის მდგომარეობას იმავე დღეს ვამოწმებთ.

საფასური

მონასტერი და გველეთის ბილიკი უფასოა.

ჩაცმის წესი

მონასტერში მხრები და მუხლები დაფარული უნდა იყოს; ქალებმა თავსაფარი წამოიღონ.

სიარული

გველეთის კლდოვანი ბილიკისთვის, რომელსაც საცალფეხო ხიდი და ციცაბო ბოლო მონაკვეთი აქვს, კარგი მოჭიდების ფეხსაცმელი ჩაიცვით.

ისტორია და კულტურა

კულტურა

დარიალის მონასტერი მოქმედი ქართული მართლმადიდებლური მონასტერია და რუსეთიდან გზით ჩამოსული მოგზაურებისთვის — პირველი ეკლესია, რომელსაც ისინი საქართველოში ხედავენ. მშენებლობა 2005 წელს, პატრიარქ ილია II-ის დროს დაიწყო, მიქაელ და გაბრიელ მთავარანგელოზთა სახელობის მთავარი ეკლესია კი 2011 წელს გაიხსნა; მისი პროექტი XI საუკუნის ნიკორწმინდის ეკლესიას მიჰყვება, ირგვლივ კი სხვა ეკლესიების აშენებაცაა დაგეგმილი.

ისტორია

სახელი სპარსული „დარ-ი ალანიდან“ — „ალანთა კარიბჭიდან“ — მოდის, იმ ხალხის მიხედვით, რომელიც ახ. წ. პირველ საუკუნეებში უღელტეხილის ჩრდილოეთით მიწებს ფლობდა; ბერძენი და რომაელი ავტორები მას კავკასიის კარს უწოდებდნენ. კასპიისპირა დერბენდთან ერთად ეს კავკასიონზე გადასასვლელი მხოლოდ ორი პრაქტიკული გზიდან ერთ-ერთი იყო, ამიტომ ხეობა სულ მცირე ძვ. წ. II საუკუნიდან მაგრდებოდა. ქართული ტრადიცია პირველ ციხეს მეფე მირიანს მიაწერს, მის აღდგენას კი V საუკუნეში — მეფე ვახტანგ გორგასალს. VII საუკუნიდან უღელტეხილს არაბები ფლობდნენ; XIII საუკუნის მონღოლთა ლაშქრობების შემდეგ მან მნიშვნელობა დაკარგა და XVIII საუკუნის ბოლოს ხელახლა გამოცოცხლდა, როცა რუსეთის იმპერიამ ძველი გზა საქართველოს სამხედრო გზად აქცია. მყინვარწვერის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ფერდობზე მდებარე დევდორაკის მყინვარი ხეობაში არაერთხელ უშვებდა ღვარცოფებს, 2014 წელს კი ორმა ასეთმა ღვარცოფმა მაგისტრალი გადაკეტა და რამდენიმე ადამიანი იმსხვერპლა.

ახლომდებარე ადგილები

სტატიები მოგზაურობის დასაგეგმად

ყველა სტატია

ეს გვერდი სხვა ენებზე